Inona no atao hoe soratra miendri-pantsika? soratra miendri-pantsika tany Mesopotamia

Ny iray amin'ireo zava-miafina indrindra sy ny sivilizasiona taloha indrindra any Mesopotamia raisina. Dia toy izany atao hoe ny Grika, isika ihany koa dia fantatra amin'ny anarana hoe Mezopotamia. Amin'io faritra io, izay no misy eo amin'ny roa sakelidrano lehibe, manome ny fiainana ho an'ny faritra. Ny iray tamin'izy ireo no Tiger, ny hafa - ny Eofrata. Nisy tanàna lehibe amin'ny lalàna manokana, tsy manam-paharoa fomba amam-panao, ny finoana sy ny fijery. Eto amin'ity tany ity ny mihoatra ny enina arivo taona lasa izay, aho no teraka rafitr'ity tontolo ity soratra fantatra amin'ny anarana hoe soratra miendri-pantsika ny Mesopotamia.

Nahoana no nanoratra wedges?

Ny razambeny dia tena mandinika, satria namela azy ireo ho tafavoaka velona amin'ny toe-javatra sarotra. Ary izy ireo dia afaka mampifanaraka ny tontolo manodidina azy, maka izay ilainao avy amin'izany. Raha Ejipta nitombo be dia be, ary mety hahazo taratasy papyrus vato mandondòna ny tarehin-tsoratra azy ireo, any Mezopotamia dia tsy. Fa nisy tanimanga avy izay nanorina ny trano, sy ny fanaovana ny vilia. Mponina nahita ny fomba somary mando soritra ara-nofo ny biby, ka miezaka ny hampiasa azy io mba handray an-tsoratra. Fa nakarina sarotra marika amin'ny tanimanga dia mahazo aina, dia mora kokoa ny manenjika be izany tapa-kazo maranitra dents telozoro amin'ny fipetrahany izy. Izao no tonga ny soratra miendri-pantsika malaza any Mesopotamia, izay nitondra antsika tsipiriany maro be momba ny olona saro-pantarina ao amin'ny faritra.

tanimanga boky

Noho izany, inona ny soratra miendri-pantsika, takatsika. Andeha isika hiresaka kely mikasika ny zavatra hanoratra eo amin'ny mponina any Mezopotamia fahiny. "Boky" ireo hafa. Raha Pancake tanimanga natao ho an'ny mpianatra fanazaran-tena ao an-taratasy (sy ny sekoly tao an-tanànan'i Mesopotamia), dia tsy maina. Rehefa avy kilasy, vao voasoratra sy nanasa vilia ampiasaina indray. Fa mety ho maina amin'ny masoandro, dia ny fanazavana voatahiry intsony. Zava-dehibe takelaka dia voadio teo amin'ny afo, ary voatahiry ao lapan'ny mpanjaka.

Mpianatra izay te-hianatra ny taratasy fahiny, nampianatra ny teknika aloha ny manao takelaka tanimanga. Tsy mora izany, satria manana ny zavatra be dia be ny loto, izay tokony manadio azy. Avy eo, dia ilaina ny hanisy tady tsipika ny soratra miendri-pantsika famantarana dia hampandeha tsara. Ary ny mpanora-dalàna ihany dia nandeha extrude "ny taratasy."

Ny fihanaky ny saro-pantarina mpandray anjara

Clay dia mora fitaovana, accessible à tous fizarana ny mponina. Noho izany, ao amin'ny soratra Mesopotamia aho, dia tsy tsara ihany ny mpanan-karena sy ny tombontsoa saranga (mpisorona), fa koa ny sarambaben'olona. Angamba izany no mahatonga nisy nanoratra rehetra, ahitana tononkalo, anisan'izany ny toetra be herim-po.

Saika rehetra izao mahalala izay soratra miendri-pantsika. Dia nampiasaina be dia be manerana ny Moyen Orient - ny Sumerians, ny Asyrianina, ny Persianina, ny Babylonianina. Angamba ity tontolo soratra fahiny no ampiharina ao amin'izao andro izao, nefa izy nanana lehibe iray hantsana lalina manjaka. Clay boky mavesatra loatra sy mibahan-toerana, ka sarotra ny fitaterana.

Soratra miendri-pantsika tany Eoropa

Old World nianatra izay soratra miendri-pantsika, mihoatra ny telon-jato taona lasa izay. Sambany ny dikan'ilay famantarana amin'ny endrika studs Nampahafantatra izao tontolo izao ho any amin'ny Italiana dia lavitra ny anarana hoe Pietro della Valle. Nanoratra boky momba ny diany any Afovoany Atsinanana ary aseho ny firenena hafa soratra, izay hita ao amin'ny takelaka tanimanga tao Persia. Fahiny soratra miendri-pantsika Tena hafa noho ny abidy izay ampiasaina ao Eoropa, araka izany koa no tsy dia heverina ho rafitra fanoratana. Saingy rehefa mandeha ny fotoana, ny tandrefana ny takelaka tanimanga Lasa mainka miharihary. Noho izany, dia naniraka ny tombontsoan'ny vahoaka sy ny mpahay siansa.

Misy maro be ny takelaka tanimanga, mpikaroka hita teo amin'ny toerana nisy ny teo aloha renivohitr'i Persa Persepolis angano nodorany Aleksandrom Makedonskim sy ny toerana tena - Athens hetaera Thais. Araka ny fantatra tsara, ny afo tanimanga ihany no nahazo matanjaka, toy izany koa ny famakiam-boky sarobidy indrindra ny fahiny mba efa tafavoaka velona. Na izany aza, amin'ny andro izany tsy misy olona afaka namaky ny dikan'ilay famantarana soritra mpanora-dalàna mahay.

ny zava-miafina nambara

History soratra miendri-pantsika mihoatra ny arivo taona. Fa ireo sady nasiany takelaka tanimanga mifono mistery famantarana, ela maty, ary ny fahalalany - very. Mpahay siansa no mijery boky fahiny, mba hahatakatra fa izany dia mirakitra ny fanazavana manan-danja indrindra. Saingy, indrisy, tsy misy olona afaka mamaky izany. Miezaka ny decipher wedges sy ny jirofo nalaina teo am-piandohan'ity nucleation Assyriology siansa. Ary farany, ny fanalahidin'ny ny piozila hita! Na izany aza, dia tena nitranga vao haingana, tamin'ny taonjato fahasivy ambin'ny folo.

Ny ezaka voalohany mba decrypt izay nitondra voa, momba ny teny alemà nentina George Grotefend. Izany dia antsoina matetika hoe ny manam-pahaizana indray alina, satria izy no "ao amin'ny ady" no nitondra ny asa azo atao sy hampihatra azy io. Dia nody tany amin'ny asa tanana - dia niasa amin'ny maha-mpampianatra. Fa ny fanombohan'ny iray Fifidianana Akama Vakio ny nataony.

Tamin'ny 1872, na inona na inona Grotefend anglisy mpanora Dzhordzh Smit dia afaka namaky ny famantarana, izay nilaza ny Safo-drano. Safo-drano dia naniraka ny Andriamanitra ireny, fa izy ireo nanampy lehilahy iray, toy ny ara-baiboly i Noa, ny olona voavonjy. Ity asa ity dia avy eo niditra tao amin'ny siansa antsoina hoe "Ilay Hira teo Gilgamesh."

Ny fandraisana anjara sarobidy izany nanao Genri Roulinson, miaramila attache. Nanao vivery ny ainy izy, dia nianatra ary kopia ny soratra goavana ny mpanjaka persianina ao amin'ny vatolampy sy ny tendrombohitra Behistun Elvand. Mitahiry maro ny mety anarana (tetirazana mpanjaka), ka dia nanampy namaha ny rafitra telo soratra miendri-pantsika, ny telo endrika.

fa tsy ny epilogue

Noho izany, takatsika fa ity soratra miendri-pantsika, nanao fohy nankany an-tanindrazany - in Mezopotamia. Inona koa no nahatsiaro ity firenena ity, izay efa ela no nilentika ho fanadinoana? Fa ny zava-misy, na dia eo aza ny andalan-teny ny arivo taona, ny soritra dia mbola eto an-tany reny. Ary ao an-tsaina ny olona ankehitriny mbola velona fomban-drazana ny olona izay nonina teo anelanelan'ny Tigra sy Eofrata. Isika rehetra hahatsiaro ny tanàna malaza Babylona, izay nalaza noho ny manda lehibe sy ziggurats, voaravaka vavahady sy ny sarivongana. Amin'ity tanàna ity, dia ny sisa tavela tamin'ny tilikambo malaza, izay ny Baiboly. Eny ary, izay tsy mahalala ny momba an'i Ninive, tanàna iray izay tsy te ho any amin'ny Kristianina marina? Tsy azo heverina ny tsy lazaina intsony ny Asyrianina, izay tsy miaramila ihany no mahay sy be herim-po, fa tena masiaka. Ary, mazava ho azy, ny Persepolis, ny fandrian-jaza ny Persianina, izay lavenona sisa.