Fahasalamana, Aretina sy fepetra
Endemic sy sporadic goiter
Sporadic goiter dia aretina iombonana izay mifandraika amin'ny fanitsakitsahana ny firafitry ny tiroidan'ny tiroida, izany hoe, amin'ny fitomboany. Na dia heverina ho azo antoka aza ilay aretina dia tsy tokony hohadinoina izany - mila fanampiana mahasoa ny marary.
Mazava ho azy, miatrika olana toy izany, ny marary dia liana amin'ny fampahalalana fanampiny. Inona ilay aretina? Inona ny soritr'aretina tokony hotsarainiko amin'ny voalohany? Inona no azo atao amin'ny fitsaboana? Ny valim-panontaniana amin'ireo fanontaniana ireo dia mahasoa ho an'ny mpamaky maro.
Inona no aretina?
Matetika amin'ny fomba fitsaboana no ampiasaina ny teny toy ny endermic sy sporadic goiter. Samy mitondra ny fihanaky ny fihanaky ny tiroida ny fihenanan'ireto aretina ireto miaraka amin'ny fihazonana ny asany. Na izany aza dia mbola misy fahasamihafana eo amin'izy ireo.
Ny endemic goiter dia aretina izay mifandray amin'ny tsy fahampian'ny rano ao amin'ny vatana, izay tena manan-danja tokoa amin'ny fikarakarana ara-dalàna ny tovon'ny tiroida. Ity endrika fanasitranana ity dia voasoratra ao anatin'ny mponina any amin'ny faritra misy ny tsy fisian'ny rano amin'ny sakafo sy ny rano. Araka ny antontan'isa, dia mahazatra ny aretina any Brezila, India, faritra sasany any Etazonia sy Rosia, Ejipta, Soisa. Ny aretina dia mahazatra kokoa amin'ny mponina any amin'ny faritra be tendrombohitra.
Ny tsiranoka tsiranoka amin'ny tosidra ny tiroida dia miaraka amin'ny soritr'aretina sy ny fiovan'ny rafitra. Na dia izany aza dia tsy misy ifandraisany amin'ny fiainana any amin'ny faritra misy vombony yodine ambany.
Ny antony voalohany mahatonga ny aretina
Tsy ny manam-pahaizana manokana foana no mahafantatra hoe nahoana no mitombo ny sporadic goiter. Na dia izany aza, misy antony marary marobe:
- Voalohany aloha dia ilaina ny miresaka momba ny génétique, satria efa voaporofo ny fanindrahindran'ny herisetra amin'ny aretina toy izany. Amin'ny ankabeazan'ny toe-javatra, dia fanitsakitsahana ny fizotran'ny metabolismana yod sy ny fampiroboroboana hormones ao amin'ny tosidra ny tiroida.
- Ny fiantraikan'ny risika koa dia vokatry ny fiantraikan'ny tontolo iainana.
- Ny tena ilaina dia ny sakafo, satria miaraka amin'ny sakafo, ireo zavatra izay manelingelina ny fampiasana hormonina ho an'ny tiroida (ohatra, flavonoids, thiocyanide) dia afaka miditra ao amin'ny vatan'olombelona.
- Matetika ny antony mahatonga an'io aretina io dia ny famongorana zava-mahadomelina izay manelingelina ny fitsaboana ny hormonina amin'ny tiroida amin'ny alàlan'ny vatana.
- Ny tsiranoka sporadika dia afaka mitombo mandritra ny vanim-potoana izay ilain'ny vatana amin'ny hormones ny tiroida, ohatra, mandritra ny fahamaotiana na ny fitondrana vohoka.
- Ny antony mahatonga ny aretina indraindray dia adenôma na tebiteby izay mihalalina ao amin'ny vatana amin'ny lomano.
Tsy ampy ny fampidirana hormones, fanitsakitsahana ny fikorontanan'ny iodine, ny fihenan'ny tsiranoka amin'ny hormones ny tiroida - izany rehetra izany dia mampihatra ny fepetra fanonerana. Ny fihanaky ny gripa dia manomboka mikarakara hormonina miteraka tiroida, izay mahatonga ny hyperplasia amin'ny tiroida amin'ny tiroida.
Sporadic goiter: classification
Misy rafitra fanoritana maro ho an'ity aretina ity. Ohatra, miankina amin'ny fihetsika miasa eo amin'ny andrin-tsiran-tsolika:
- Ny endrika Eutireoidnuyu (hormonal background ao amin'ny fitsipika, ny nono ny tiroida dia tsy tapaka);
- Hyperthyroidism (manamarika ny fihenan'ny lozam-pifamoivoizana sy ny fitomboan'ny hormones ny tiroida);
- Ny endrika Hypothyroid (ny fiasan'ny tiroida dia mihena ny isan'ny hormonina).
Eo am-panajana ny toerana sy ny toeran'ny mpitsidika - dia mety ho fihenan-java-maneno, ampahany sasany amin'ny alàlan'ny fitsaboana, ary ny pseudo-esophagus. Manomeza faka sy faka amin'ny lela.
Mety tsy hitovy ny endriky ny mpitaingina (ny tosidran'ny tiroida dia miparitaka, ny vatana dia miendrika), ny nodular (ny dipoavatra matevina dia miorina ao amin'ny elany) ary mifangaro.
Dingana famolavolana ny aretina sy famaritana fohy
Ny fitsangatsanganana an-tsitrapo dia miaraka amin'ny fitomboan'ny fitombon'ny tiroida. Araky ny habetsahan'ny vatana, dia maro ny fivoaran'ny aretina no miavaka:
- Ny aotra diplaoma - ny vy dia tsy Tsapa, ny habeny dia mbola ao anatin'ny ara-dalàna isan-karazany.
- Ambaratonga voalohany - amin'izao dingana vy maso miavaka avy, fa ny Andilan-hita maso nandritra ny mitelina, dia mety ho tsapa mandritra palpation.
- Manarakaraka - ny tiroida fihary tsara Tsapa sy hita maso nandritra ny mitelina.
- Ny diplaoma fahatelo - amin'izao vanim-potoana, tiroida efa mazava tsara tsy hita maso nandritra mitelina ihany, fa koa izay hitoerako. Azonao atao ihany koa ny manamarika ny fiovana ao amin'ny boribory lava (toa matevina, hita ny endriny "faharoa").
- Ny fahefatra diplaoma - mazava tsara ny vokatra hita maso, ny endriky ny amin'ny vozon'ny miovaova.
- Fahadimy diplaoma - mandroso ampy amin'ny aretina izay ny tiroida fihary dia lehibe. Matetika ny taovam-pampandrosoana no manempotra ny trachea sy ny leoparda, ka tsy mahasalama sy mifoka rivotra.
Ny dokotera, izay nanamboatra ny fomba fitsaboana, dia mila mandinika tsara ny dingan'ny fihenana.
Sporadic goiter: ny toeram-pitsaboana sy ny soritr'aretina
Amin'ny ambaratonga voalohany, matetika dia tsy miseho ny aretina - mahatsiaro tena ho ara-dalàna ny olona. Saingy rehefa mitombo ny aretina, manomboka mitombo ny haben'ny tiroida. Amin'ny voalohany dia tsy hita afa-tsy mandritra ny fitomboan'ny taovam-pandevonan-kanina izy, fa ny fitomboan'ny taova dia miara-miasa, izay misy fiovana eo amin'ny tendany.
Ny fihenan'ny tendon-tsiriry dia misy fiantraikany amin'ny asan'ny taova. Misy ny fihenan'ny trachea, izay miaraka amin'ny fitevoka maina, ny fahasarotan'ny fofona. Ny ankizy dia mitaraina noho ny olana mitelina. Amin'ny toe-javatra sasany dia misy ny tsy firaharahiana ilay feo, izay mifandraika amin'ny famenoana ny fiafarana nerve.
Ao amin'ny dingana voalohany, ny habetsaky ny hormones tiroida dia ara-dalàna. Kanefa raha mandroso ny aretina, dia mety hihena ny habetsahan'ny zavatra azo avy amin'ny biôlôjika na hampitombo. Ny aretina mahazo ny hormonal background dia mahafaoka ny fisehoan'ny aretina hafa. Ohatra, ny marary sasany dia manitatra tachycardia, hypertension, arrhythmia. Ny marary maro dia mitaraina noho ny herim-po sy ny fahantrana tsy tapaka, ny fahasosorana, ny fanaintainana eo amin'ny hozatra, ny fihodinana manodidina ny maso. Ny soritr'aretina dia ny fahatsapan'ny alatsinainy, ny fandeferana ny hafanana na ny hatsiaka, ny fihenan'ny hoditra, ny fihenanam-po, izay tsy manjavona na dia taorian'ny fiovan'ny sakafo aza.
Diagnostic procedures
Amin'ny ankabeazan'ny toe-javatra, manatona ny dokotera ny marary efa any am-piandohan'ny fivoaran'ny aretina. Amin'ny toe-pahasalamana, ny manam-pahaizana dia afaka mahatsapa ny fitomboan'ny tiroida. Zava-dehibe tokoa ny hanangonana tantara iray manontolo (na ny marary dia miaina any amin'ny faritra misy ny tsy fahampiana ny jadona, raha misy ny goitre ao amin'ny fianakaviana) ary mba hamaritana ny antony mahatonga ny aretina, satria amin'ny lafiny maro dia miankina amin'izany ny fahombiazan'ny fitsaboana.
Tsy maintsy atao ny ultrasonial ny vatana. Io fandalinana tsotra io dia ahafahana mamaritra ny fisian'ny fototarazo sy ny cysts, mba hahafantarana ny haben'ny andrin'ilay taova, sy ny sisa. Ny rongony amin'ny tendany sy ny vavony, ary indraindray ny tomograma amin'ny ordinatera (manome fahafahana hahita ny habetsahan'ny fandefasana taova). Ny marary dia manome ra mba hamaritana ny haavon'ny hormone amin'ny tiroida. Ny biopsy dia tanterahina raha misy ahiahy ny neoplasma malemy (matetika amin'ny mpanararaotra).
Inona no itiavan'ny fitsaboana?
Inona no tokony hatao amin'ny marary izay voan'ny aretin-tsakafo? Ny fitsaboana dia miankina amin'ny antony maro. Amin'ny ankapobeny, dia atao ny fitsaboana areti-panafody. Ny marary dia voatendry handray "Levothyroxine" na zava-mahadomelina hafa misy L-thyroxine. Ny dôza sy ny faharetan'ny fitsaboana dia voafaritra tsirairay.
Raha misy tsy fetezan'ny iodine na ny fihenan'ny metabolismy, dia nantsoin'ny dokotera fanampiny iodide ("Antistrum"). Ny ampahany manan-danja amin'ny fitsaboana dia ny sakafo ara-dalàna. Ilaina ny mampiditra ny sakafo sakafo manankarena ny yôdina sy ny proteinina, ary mametra ny habetsaky ny sakafo izay manampy amin'ny fampandrosoana ny goiter (indrindra ny radioma, rutabaga, voanjo, radioma, tsaramaso, ramanavy).
Oviana no atao hoe fandidiana?
Ny fanafarana medikaly dia manampy amin'ny fampihenana ny tendrôte ny tiroida, hisorohana ny fitomboany bebe kokoa ary hanafoana ny aretina hafa izay miaraka amin'ny mpitsindrona tsiranoka. Ny fandidiana ihany anefa no hany fomba hanafoanana ny hadalana efa misy. Ny fanapahan-kevitra hanatanterahana ny fandidiana dia ny dokotera no manatrika raha manosika ny trachea, ny fanaka ary ny tontolony eo akaiky ny organ be loatra. Mandritra ny fikarakarana, ny mpandidy dia manaisotra ny tavy tafahoatra, mamerina ny endriny mahazatra amin'ny akora sy ny tendany.
Fihetseham-po sy mety ho vokany
Amin'ny ankabeazan'ny toe-javatra, ny aretina dia azo tsaboina tsara. Na izany aza dia misy ny loza. Ohatra, ny fiterahana mitaiza amin'ny ankizy dia feno fahalotoana amin'ny fampandrosoana ara-batana sy ny cretinism. Raha toa ka hipertrophy ny endriky ny hoditra, dia misy hatrany ny vintana amin'ny faharavan'ny sela malemy.
Ny fihenan'ny tiroida dia mampihena ny tahirin-tsiran-drà, ny endriny amin'ny nify, ny taratasy mivalona amin'ny alàlan'ny rivotra, ary miharatsy ny fiainan'ny marary. Ohatra, ireo olona manana hypertrophy amin'ny taona VI sy V dia heverina ho tsy miasa afa-tsy ny ampahany - izy ireo dia mifanohitra amin'ny asa izay mitaky ezaka ara-batana.
Fitsaboana mialoha
Sporadic goiter dia olana mahazatra. Ary amin'ity tranga ity dia mora kokoa ny misoroka ny fivoaran'ny aretina toy ny manahy momba ny fitsaboana. Hatramin'ny nisian'ny aretina indraindray amin'ny tsy fahampian'ny yodia, ilaina ny manara-maso ny sakafo, mampiditra sira iodina, kaleo sy ireo vokatra hafa manan-karena amin'io endriny mahasoa io ao amin'ny sakafo.
Ilaina ihany koa ny manalavitra ireo tranga hafa mety hampidi-doza, indrindra fa ny fihinanana fanafody mety hampidi-doza. Matetika ny dokotera dia manoro hevitra momba ny fihinanana fanafody iodine ho an'ny fisorohana (raha toa ny aretina azo avy amin'ny tsy fahampian-tsakafo ao anaty rano sy ny sakafo). Isaky ny 1-2 isan-taona dia ilaina ny mandalo fanadinana amin'ny endocrinologist. Raha misy soritr'aretina, dia tokony hifandray avy hatrany amin'ny manam-pahaizana manokana ianao.
Similar articles
Trending Now